Animacja czytelnictwa dziecięcego. Biblioteka – miejscem spotkań i ciekawych zajęć

Animacja czytelnictwa dzieciecego_maleBiblioteka coraz częściej przestaje być miejscem, gdzie można tylko wypożyczyć książkę. Staje się natomiast domem kultury, miejscem spotkań i ciekawych zajęć, a jej oferta zaczyna wychodzić poza mury wciągając w swój obszar oddziaływania osoby, które zwykle do niej nie zaglądały.

Bardzo ciekawą pozycją dla osób chcących wprowadzać zmiany w swoich placówkach jest „Animacja czytelnictwa dziecięcego. Koncepcje – Doświadczenia – Postulaty”, praca zbiorowa pod redakcją Joanny Papuzińskiej i Grażyny Walczewskiej-Klimczak. Jest ona wynikiem projektu realizowanego w latach 1997-2004 w Książnicy Płockiej, w samym Płocku i jego okolicach. Składa się z artykułów, które opisują różnorodne, ciekawe” formy pracy z dziecięcym czytelnikiem i jego dorosłym opiekunem”, a które mnie już zainspirowały do przemyśleń i działania.

Ciekawy jest tekst Joanny Papuzińskiej, który zmusza do refleksji nad wadami i zaletami wolnego dostępu. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że dziecko może wejść między regały i dowolnie wybierać, to, co je zainteresuje. Jeśli jednak uświadomimy sobie, że często nie zna ono swoich potrzeb ani zainteresowań, to wolny wybór zaczyna być fikcją. Potrzebny jest bibliotekarz, który dobrze zna księgozbiór, ekspert, który ma własne przeżycia i refleksje związane z lekturą poszczególnych książek i może się nimi dzielić z młodymi czytelnikami.  Dlatego Joanna Papuzińska zachęca do prowadzenia z dzieckiem indywidualnych rozmów oraz dzieli się pomysłami ułatwiającymi mu samodzielne poszukiwania:

  • konstruowanie cykli lekturowych(list książek) dla czytelników o określonych typach zainteresowań (biblioteki rosyjskie);
  • tworzenie „koszyków z książkami” dla czytelników początkujących (pomysł francuski) – książki wybrane wg określonego klucza zainteresowań pozaczytelniczych np. motoryzacja, dinozaury, itp. lub wg aktualności np. duchy w okresie Haloween lub sport w okresie olimpiady;
  • opracowywanie subkatalogów tematycznych, mogą być ilustrowane i przygotowywane przez dzieci przy pomocy bibliotekarza;
  • przygotowanie zakładek rekomendacyjnych „Jeśli podobała ci się ta książka, przeczytaj jeszcze …” (pomysł amerykański).

Mama z corka w biblioteceMonika Ostrowska opisała Klub Małego Dziecka, czyli projekt jednoczesnej edukacji dzieci i rodziców. Rodzice uczestniczą nie tylko w zabawach organizowanych dla dzieci, ale mają możliwość rozmowy z logopedą, pediatrą, psychologiem, terapeutą, pedagogiem. Wszystko to jest możliwe dzięki współpracy biblioteki z poradnią psychologiczno-pedagogiczną oraz pozyskiwaniu środków z grantów.

Janusz Byszewski natomiast proponuje zajęcia pt. „Zrób książkę” np. „książkę dotyku”. Może to być książka-zwój na temat postaci z literatury dziecięcej. Jak ją wykonać? Na długim pasku  tkaniny  naszywamy kieszonki. Do każdej z nich wkładamy przedmiot, który ma uruchomić wyobraźnię i odesłać młodego czytelnika do danego bohatera książkowego. Kawałek drewna może symbolizować Pinokia, a ziarna maku i grochu – Kopciuszka. Taka książka może być przygotowana przez bibliotekarza na zajęcia z mniejszymi dziećmi lub być tworzona razem z starszymi – jedna grupa tworzy egzemplarz do odgadywania dla drugiego zespołu. Przy rozpoznawaniu pojawiają się emocje: „ciekawość, zdziwienie, zaskoczenie i radość z dotarcia do ukrytego sensu”, tak ważne w budzeniu entuzjazmu do książek i czytania.

Niezwykle ciekawy jest artykuł Iwony Kosewskiej „Animacja czytelnictwa w grupie opornych czytelników”, a dotyczy zajęć z gimnazjalistami. Zorganizowała ona szereg spotkań dla młodzieży biorąc pod uwagę ich potrzeby i zainteresowania. Wcześniejsze doświadczenie w pracy z młodymi ludźmi pozwoliło dobrać tematy i literaturę w taki sposób, aby ich zaciekawić, dać możliwość rozrywki, ale też pomocy w rozwiązywaniu problemów życiowych. Bardzo ważny podczas takich spotkań jest dialog, aby młodzież mogła rzeczywiście wyrazić swoje opinie, była wysłuchana i potraktowana poważnie. Uważne słuchanie wypowiedzi ułatwia też przygotowania kolejnych zajęć, w które młodzież chce się zaangażować  tak, aby poruszać i intelekt i emocje, zachęcać do poszukiwań i kształtowania osobowości.  Oto przykładowe tematy spotkań:

  • „Pyłem księżycowym być na twoich stopach” (K.I. Gałczyński. Znaczenie miłości w życiu człowieka na podstawie wybranej poezji. Sonet Petrarki, „Miłość szczęśliwa” Wisławy Szymborskiej, czy utwór ks. Jana Twardowskiego „Śpieszmy się” były czytane na tle nastrojowej muzyki i odpowiedniej scenografii (półmrok i świece).
  • Niełatwo być nastolatkiem. Literatura popularno-naukowa z działu psychologii i medycyny. Dyskusja dotyczyła kłopotów okresu dojrzewania, psychicznych i fizycznych.
  • Jak przeżyć budę? Jak nie zwariować w szkole? Odpowiedzi na te pytania uczestnicyMlodziez w bibliotece1_male szukali w oparciu o literaturę popularno-naukową np. V.F. Birkenbihl „Szkoła bez stresu”, T. Buzan „Podręcznik szybkiego czytania”.
  • Poezja ks. Jana Twardowskiego. Okazało się, że spotkania te cieszyły się sporym powodzeniem. „Prostota, łagodność, ufność, nadzieja i wiara” w utworach ks. Twardowskiego przemawia do młodzieży, „która często czuje się zagubiona i niezrozumiana przez otaczający świat”.
  • Spotkania z psychologiem poświęcone takim uzależnieniom, jak alkoholizm, narkomania i sekty, były uzupełnione odczytaniem fragmentów książek, które cieszą się dużym zainteresowaniem młodzieży „My z dzieci z dworca ZOO” F. Christiane oraz „Hera moja miłość” A. Onichimowskiej.

Biblioteka może być  „uzupełnieniem pejzażu kulturalnego wsi”, kiedy zaprasza całą społeczność (władze samorządowe, księdza, dyrektora szkoły, dziadków i rodziców)na wspólne głośne czytanie bajek. Warto przy organizacji takiej imprezy zadbać, aby w przygotowaniach uczestniczyły dzieci (dekoracje) i dorośli (poczęstunek, muzyka), aby byli współgospodarzami spotkania. Biblioteka może też opuścić swój budynek i zaproponować pikniki literackie ze spotkaniami autorskimi, kiermaszami czy atrakcjami tj. korowód postaci literackich przechodzący ulicami danej miejscowości i wciągający „maruderów” do wspólnej zabawy.

Książka znajduje się pod linkiem „Animacja czytelnictwa dziecięcego„.

Dobrej zabawy 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *